Tarih Bilimi Nedir 8

Tarih, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Tarih”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin canipı aralık, bu olaylarla alakalı bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut âdem-dışı farkı gözetmeksizin, önem ve vakit aralığının kestirildiği bir geçmiş vakit dilimde, münasebet-sonuç ilişkisi kurup, belge ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan gün, herhangi bir fen kümesine dahil edilmez; çünkü gün, her meydanın geçkinini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık geçkini kavlükarar konusu başüstüneğunda, yazının icadından önceki zamanlara “gün öncesi” denir.

Tarihî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara ilişkin tüm bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları delik önüne allıkınarak, olabilir başüstüneğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Tarih, yaşanmış olan vakaların bir henüz yaşanabilmesi üzere bir olasılık olmadığından natür bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Tarih sözcüğünün Batı dillerindeki partner önlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (fehvaı “soruşturma”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, ses seda transfer aracılığıyla bilgi edinme anlamlarında kullanılan lafız, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının canipı aralık çok henüz geniş bir fehva derunğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve efsanevi bilgisi ve hatta tedricen natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla gün, “doğrulanmış olgular kümesi”nden özge bir şey bileğildir.[5]