Tarih Bilimi Nedir 6

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin üstı teselsül, bu olaylarla ilgili bilgilerin keşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut anatomi-dışı nüansı gözetmeksizin, durum ve çağ aralığının kestirildiği bir geçmiş çağ dilimde, vesile-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel niteliği olan disiplin olan tarih, herhangi bir ilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her vadiın güzeşteini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık güzeştei lakırtı konusu olduğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ilişik bütün bilgilerin, olayların vuku bulduğu devrin şartları hane önüne düzenınarak, kabil olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir henüz evetşanabilmesi üzere bir olasılık olmadığından huy bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki şerik huzurlığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (manaı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sava kabız suretiyle bilim edinme anlamlarında kullanılan söz, Attika lehçesinde görerek, şahit olarak bilme anlamlarının üstı teselsül çok henüz geniş bir mana içeriğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca tedricen huy bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın tanılamamıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey bileğildir.[5]