Tarih Bilimi Nedir 2

Gün, geçmiş dönemin incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan olayların incelenmesinin cenahı nöbet, bu olaylarla müteallik bilgilerin esrarkeşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile bile ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan veya beniâdem-dışı ayırtı gözetmeksizin, mevki ve hin aralığının kestirildiği bir geçmiş hin dilimde, neden-sonuç ilişkisi kurup, doküman ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir bilimsel nitelikli disiplin olan tarih, herhangi bir bilim kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her düzın esbakini inceleyebilecek derece geniş bir disiplindir. İnsanlık esbaki alay konusu olduğunda, gökçe yazının icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî tetkik, geçmiş zamandaki vakalara müteallik bütün bilgilerin, olayların vuku bulduğu devrin şartları bakış önüne hileınarak, muhtemel olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanmış olan olayların bir daha yaşanabilmesi üzere bir olasılık olmadığından natür bilimlerindeki üzere deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki partner hakkındalığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (mazmunı “anket”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, sava alma vasıtasıyla haber edinme anlamlarında kullanılan kelime, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının cenahı nöbet çok daha geniş bir mazmun dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve hatta derece derece natür bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden başka bir şey bileğildir.[5]