Tarih Bilimi Nedir 12

Gün, geçmiş zamanın incelenmesi bilimidir.[2] “Gün”, geçmiş zamanda olan vakaların incelenmesinin katı saf, bu olaylarla alakadar bilgilerin ayyaşfi, toplanması, organizasyonu, sunumu ve yorumlanması ile de ilgilenen bir şemsiye terimdir.[3]

İnsan yahut isim-dışı ayırtı gözetmeksizin, bucak ve dakika aralığının kestirildiği bir geçmiş dakika dilimde, saik-sonuç ilişkisi kurup, vesika ve bulgular eşliğinde bilgiler toplayan bir akademik disiplin olan tarih, rastgele bir marifet kümesine dahil edilmez; çünkü tarih, her meydanın cemaziyelevvelini inceleyebilecek kadar geniş bir disiplindir. İnsanlık cemaziyelevveli kelime konusu olduğunda, edebiyatın icadından önceki zamanlara “tarih öncesi” denir.

Günî inceleme, geçmiş zamandaki vakalara ilişkin bütün bilgilerin, vakaların vuku bulmuş olduğu devrin şartları hane önüne düzenınarak, mümkün olduğunca nesnel bir şekilde sunulması ile oluşur. Gün, yaşanan vakaların bir daha evetşanabilmesi kadar bir olasılık olmadığından doğa bilimlerindeki kadar deney ve gözleme dayanamaz.

Gün sözcüğünün Batı dillerindeki şerik hakkındalığı, Grekçe: ἱστορία, historiá (medlulı “tahkikat”) teriminden türemiştir.[4] İyonya lehçesinde bildirme, salık ittihaz aracılığıyla selen edinme anlamlarında kullanılan lügat, Attika lehçesinde görerek, tanık olarak bilme anlamlarının katı saf çok daha geniş bir medlul dâhilğiyle fizik, coğrafya, astronomi, bitki ve hayvan bilgisi ve ayrıca giderek doğa bilgisini kapsayacak şekilde kullanılmıştır. Edward Carr’ın teşhismıyla tarih, “doğrulanmış olgular kümesi”nden sair bir şey değildir.[5]