Duydum Ki Bir Kızın Olmuş 9

Türkü, Türkiye’nin sözlü geleneğinde, bir ezgi ile söylenen halk şiirlerinin her çeşidine maruz ad. Türkü sözcüğü, Türk adının sonuna, nispet eki olan “î” ekinin getirilmesiyle ortaya çıkmıştır. “Türkî”, Türk ile ilişkin ve Türk’e özgü demeında da kullanılır.

Türkü, kendine özgü ve makul bir ezgi ile söylenen, hece ölçüsüyle ovalan ve giderek anonimleşen bir nazım biçimidir. Türküler anne flaşörklerle, onu izleyen nakaratlardan oluşur. Türkülerdeki flaşörklere (üçlük veya ikilik de olabilir) “bent” adı verilir. Nakaratlar ise halk dilinde “ilhak” ve “kavuştak” olarak adlandırılır. Kavuştaklar her ezgiden sonra yeniden edilen ikilik (evet da daha çok) dizelerdir.

Türkünün makul bir şekli yoktur. Bir koşma, bir semai, bir destan evet da herhangi bir halk şiiri türkü ezgisiyle söylendiğinde türkü olabilir. Bu yüzden türkü tipinin en saydam özelliği melodisidir. Türküler hece ölçüsünün her kalıbıyla söylenir. şu demek oluyor ki hece sayısı bakımından bir sınırlama gerçekleşemez.

Türkülerin heybetli çoğunluğu anonimdir evet da ağızdan ağza söylenirken söyleyeni kaybolmuşdolaşma. Türküler bu şekilde halkın finansı olurlar ve halkın her kesimine seslenme eden artistlar tarafından albümlerde, konserlerde ve canlı performanslarda kullanılan münteşir bir müzik türüdür. Türküler çoğu kere, bir natür vakaı evet da bir kahramanlık karşıtsında doğar ve yayılırlar. Türküler, doğdukları bölgenin özelliklerini koruyamazlar. Taşındıkları bölgelerde kişilerin, arazi adlarının, ayrıca konuların bile değiştiği görüldüğü bâtınin, nerede doğduklarını saptamak bilekleşir.

Mahmut Ragıp Gazimihal, ezgilere bakarak usulsüz ve usullü türküler olarak iki ayrım yapar. Usulsüz olanlar; divan, bozlak, koşma, hoyrat ve Çukurova’yı bâtınine saha uzun havalardır. Usullü olan türküler grubunda ise çoklukla kaşkariko havaları arazi aldatmaır ki bunlara Konya’da oturak havası, Şanlıurfa’da fay ambiyans adı verilmektedir.

Türklerde işlemlenen konulara bakarak de sınıflama karşılayıcı yazarlar vardır. Konularına bakarak türküler:

Ninniler
Çocuk türküleri
Natür türküleri
Aşk türküleri
Kahramanlık ve askerlik hizmeti türküleri
Seremoni türküleri
İş türküleri
Karşıtlıklı türküleri
Ölüm türküleri (Ağıt)
Kaşkariko türküleri
Karakter ve efsanevi türküleri
Zeybek ve derebeyi türküleri
Cinayetler ve kötüklı olaylarla alakalı türküleri
Güldürücü türküleri